سفر هوایی یکی از پرهیجانترین تجربههاست، اما لغو ناگهانی پرواز (کنسلی) میتواند مسافر را کاملاً شوکه کند. در این شرایط، نخستین قدم حفظ آرامش و پیگیری فوری مشکل است. طبق قانون، اگر کنسلی پرواز از سوی ایرلاین باشد، شرکت هواپیمایی موظف است کل مبلغ بلیط را بدون کسر جریمه به مسافر بازگرداند. در این مطلب، ضمن بررسی علل احتمالی لغو پرواز و حقوق مسافران، مراحل و نکاتی را شرح میدهیم که به شما کمک میکند در چنین شرایطی بهترین تصمیم را بگیرید.
علل شایع لغو پرواز
پروازها ممکن است به دلایل مختلف لغو شوند. از جمله عوامل رایج میتوان به شرایط نامساعد جوی (طوفان، برف سنگین و…) و مشکلات فنی هواپیما اشاره کرد. همچنین گاهی اوقات کمبود خدمه پروازی یا مشکلات عملیاتی مثل اوربوکینگ باعث کنسلی میشود. در بعضی موارد، مسائل اداری یا امنیتی نیز ممکن است پرواز را لغو کند. شناخت این دلایل به شما کمک میکند تا در صورت امکان، با پیشبینی تغییرات آب و هوا یا رزرو پروازهای مطمئنتر، ریسک کنسلی را کاهش دهید.
اقدامات فوری پس از لغو پرواز
اگر متوجه شدید پروازتان لغو شده، ابتدا با خود ایرلاین یا آژانس مسافرتی تماس بگیرید و دلیل دقیق را جویا شوید. سپس مراحل زیر را در اسرع وقت پیگیری کنید:
ثبت درخواست استرداد یا جایگزین پرواز
وارد حساب کاربری خود در وبسایت یا اپلیکیشن خرید بلیط شوید و گزینه «درخواست کنسلی» یا «استرداد بدون جریمه» را فعال کنید. در برخی سامانهها میتوانید درخواست پرواز جایگزین رایگان (همکلاس) را نیز ثبت کنید.
حفظ رسیدها و مدارک
تمام مدارک مربوط به بلیط لغوشده و هزینههای اضافه (مثل بلیط راهآهن یا هتل جدید) را نگهداری کنید. این مدارک برای هرگونه پیگیری حقوق مسافر یا جبران خسارتهای جانبی ضروری است.
بررسی امکان پرواز جایگزین
در صورت نیاز و فوریت سفر، بلافاصله به دنبال جایگزین باشید؛ معمولاً ایرلاین موظف است اولین پرواز ممکن از یک ایرلاین دیگر را بدون هزینه اضافی در اختیار مسافر قرار دهد. گاهی اوقات رزرو پرواز بعدی (حتی با هزینه شخصی) و سپس استرداد هزینه از ایرلاین روش سریعتری است.
استفاده از بیمه مسافرتی
اگر بیمه مسافرتی خریداری کردهاید، شرایط پوشش لغو یا تأخیر پرواز را بررسی کنید. بسیاری از بیمههای مسافرتی، هزینههای اضافی ناشی از کنسلی (مانند اقامت اضطراری در هتل، خرید غذا و پرواز جایگزین) را جبران میکنند.
پیگیری قانونی
چنانچه ایرلاین یا چارترکننده از تعهدات خود سرباز زد، میتوانید با ارائه مدارک به سازمان هواپیمایی کشوری شکایت کنید. این سازمان، طبق قوانین حقوق مسافر، موظف به پیگیری موضوع و جبران خسارت است.
بیشتر بدانید : گم شدن چمدان در فرودگاه
حقوق مسافر و استرداد وجه
طبق آییننامه حقوق مسافر سازمان هواپیمایی کشوری، اگر لغو پرواز از سمت ایرلاین باشد، مسافر میتواند کل هزینه بلیط را به طور کامل بدون جریمه پس بگیرد. علاوه بر این، مسافر حق دارد پرواز جایگزین دریافت کند و در موارد خاص حتی خسارت نقدی بابت لغو نزدیک به زمان پرواز نیز دریافت نماید. برای مثال، اگر لغو بین ۱۴ روز تا ۴۸ ساعت قبل از پرواز باشد، علاوه بر استرداد کامل وجه، ایرلاین باید یک بلیط رایگان مشابه ارائه دهد؛ اگر کمتر از ۴۸ ساعت باشد، علاوه بر آن، ۵۰٪ نرخ پایه بلیط به عنوان خسارت به مسافر پرداخت میشود.
بلیطهای سیستمی (خرید مستقیم از ایرلاین یا سایت رسمی) فرآیند سریعتری دارند؛ معمولاً ظرف ۷۲ ساعت وجه به مسافر بازمیگردد. در بلیطهای چارتری نیز بر اساس قانون، اگر کنسلی از سوی ایرلاین باشد، کل مبلغ باید بدون جریمه برگشت داده شود، هر چند ممکن است مدت زمان بیشتری (تا یک هفته کاری) طول بکشد.
پرواز داخلی در مقابل پرواز خارجی
در پروازهای داخلی ایران، قوانین فوق ملاک عمل است. اما در پروازهای خارجی نیز معمولاً ایرلاینهای بینالمللی مانند امارات یا ترکیش بدون کسر جریمه مبلغ بلیط را مسترد میکنند (هرچند ممکن است فرایند بازگرداندن وجه چند هفته تا یک ماه طول بکشد). علاوه بر این، اگر پروازتان از مبدا یا مقصد اروپا باشد، بر اساس قانون اتحادیه اروپا (قانون EU261) ممکن است مبلغ قابلتوجهی (تا ۶۰۰ یورو) به عنوان خسارت دیرکرد یا لغو پرواز دریافت کنید. بنابراین، در هر صورت ابتدا باید از ایرلاین درخواست پرواز جایگزین یا بازگشت وجه کنید و در صورت نیاز از قوانین و بیمههای بینالمللی (مانند کنوانسیون مونترال) بهره ببرید.
نقش بیمه مسافرتی در کنسلی پرواز
داشتن بیمه مسافرتی میتواند در چنین شرایطی بسیار ارزشمند باشد. بسیاری از بیمههای مسافرتی پوششهایی برای لغو یا تأخیر طولانی پرواز ارائه میکنند. برای مثال، اگر پرواز شما به دلیل مشکلات فنی یا آب و هوایی کنسل شود، هزینههای اقامت اضطراری در هتل و خرید وعدههای غذایی تا زمان یافتن پرواز بعدی توسط بیمه پرداخت میشود. برخی شرکتها حتی خدمات مشاوره و رزرو مجدد پرواز جایگزین را نیز ارائه میکنند. بنابراین بهتر است پیش از سفر، بیمهنامهتان را بررسی کنید تا در صورت بروز چنین مشکلاتی آرامش بیشتری داشته باشید.
نکات پیشگیری و توصیهها
-
برنامهریزی قبل از سفر: وضعیت آب و هوا را چند روز قبل از پرواز چک کنید. پروازهای ساعات روز معمولاً کمتر دچار تأخیر و لغو میشوند.
-
قوانین کنسلی را بخوانید: قبل از خرید بلیط، شرایط و قوانین استرداد و میزان جریمه را مطالعه کنید. در انتخاب بلیط چارتر یا سیستمی دقت کنید و از وبسایتها یا آژانسهای معتبر بلیط تهیه کنید تا روند کنسلی و استرداد برای شما شفاف باشد.
-
اطلاعرسانیها را حفظ کنید: پیامکها یا ایمیلهای اطلاعرسانی ایرلاین را تا زمان سفر نگه دارید و هنگام پیگیری از آنها استفاده کنید.
-
تهیه بیمه سفر: هزینه خرید یک بیمه مسافرتی استاندارد معمولاً بسیار کمتر از خسارات مالی ناشی از کنسلی یا تأخیر است. بیمه مسافرتی میتواند آرامش خاطر شما را در مواجهه با چنین مشکلاتی افزایش دهد.
جمعبندی
لغو ناگهانی پرواز تجربه ناخوشایندی است، اما با آگاهی از حقوق مسافر و اقدام سریع، میتوانید اثرات آن را به حداقل برسانید. مهم است که بلافاصله پس از اطلاع از لغو پرواز، وضعیت بلیط را بررسی کرده و درخواست استرداد وجه یا پرواز جایگزین را ثبت کنید. همچنین توصیه میشود پیش از سفر بیمه مسافرتی مناسبی تهیه کنید تا در مواقع بحرانی هزینههای اضافی خود را جبران کنید. با رعایت نکات فوق و پیگیری سازمانیافته، میتوانید از مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و در زمان بروز لغو پرواز بهترین تصمیم را بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر و خواندن مقالات مشابه در حوزه گردشگری و مهاجرت، بخشهای مرتبط سایت ما را مرور کنید.
بیشتر بدانید : مدیریت باتری موبایل در پروازهای طولانی
سوالات متداول برای کنسل شدن پروازها
اگر پروازم توسط ایرلاین کنسل شد، چگونه پول بلیطم را پس بگیرم؟
در صورتی که کنسلی پرواز از سوی هواپیمایی باشد، طبق قانون، میتوانید کل هزینه بلیط را بدون کسر جریمه پس بگیرید. برای این کار معمولاً باید وارد حساب کاربری خود در وبسایت آژانس یا ایرلاین شوید و درخواست «استرداد بدون جریمه» ثبت کنید. (در بسیاری از سامانهها پس از ثبت درخواست، وجه در ۷۲ ساعت آینده به حسابتان واریز میشود).
آیا میتوانم پرواز جایگزین رایگان درخواست کنم؟
بله. قوانین حقوق مسافر میگویند اگر پروازتان کنسل شده باشد، ایرلاین باید در اولین فرصت امکان انجام سفر با یک پرواز دیگر (از همان کلاس) را بدون هزینه اضافی فراهم کند. در عمل برخی ایرلاینها خودشان جایگزین را پیشنهاد میدهند؛ در غیر این صورت میتوانید هزینه بلیط جدید را پرداخت کرده و سپس از ایرلاین مسترد کنید.
آیا بیمه مسافرتی هزینه لغو پرواز را پوشش میدهد؟
بسیاری از بیمههای مسافرتی هزینههای ناشی از لغو یا تأخیر پرواز را جبران میکنند. برای مثال، در صورت لغو پرواز معمولا هزینههای اقامت در هتل و وعدههای غذایی تا زمان پرواز بعدی توسط بیمه بازپرداخت میشود. بهتر است بیمهنامه خود را مطالعه کنید تا ببینید آیا «پوشش لغو سفر» دارد یا خیر.
اگر ایرلاین پس از گذشت زمان، وجه را بازنگرداند چه کنیم؟
در این حالت میتوانید به مراجع قانونی رجوع کنید. مسافران میتوانند شکایت خود را از طریق سایت سازمان هواپیمایی کشوری (www.cao.ir) ثبت کنند. در فرم شکایت باید مدارک بلیط، رسید پرداخت و اعلان کنسلی را ضمیمه کنید. این سازمان مرجع قانونی رسیدگی به حقوق مسافر است و پیگیریهای لازم را انجام میدهد. اگر پاسخ مناسب نگرفتید، در نهایت میتوانید از طریق مراجع قضایی نیز اقدام کنید، اما این روش زمانبر است.
